Lazcada Aşk Ne Demek? Karadeniz’in En Tatlı Kelimesinin Peşinde Eğlenceli Bir Yolculuk
Bigzotik okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Lazcada aşk ne demek” hakkında en önemli detayları derledik.
İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak hayatımın büyük kısmı iki şey arasında gidip geliyor: Bir yandan arkadaş grubunda sürekli espri yapan, herkesin “sen yine ne anlatıyorsun?” diye güldüğü kişi olmak; diğer yandan gece yatağa girince gün içinde söylediğim tek bir cümleyi üç saat analiz etmek. Yani dışarıdan bakınca kahkaha makinesi, içeriden bakınca kendi kendine toplantı yapan bir insanım.
Geçenlerde arkadaşlarla otururken konu bir anda dillere, memleketlere ve tabii ki aşka geldi. Çünkü insan topluluğu bir yerde beş dakika sessiz kalınca konu ya eski sevgiliye ya da “acaba şu kelime başka dilde nasıl söyleniyor?” merakına bağlanıyor. Bizim masada da aynısı oldu.
Bir arkadaşım çayından bir yudum alıp sordu:
“Lazcada aşk ne demek biliyor musun?”
Ben de klasik ben refleksiyle hemen cevap verdim:
“Bilmiyorum ama kesin söylemesi bile romantiktir. Lazca bir kelime insanın kalbini kırsa bile güzel kırar gibi geliyor.”
Herkes güldü ama sonra gerçekten merak ettim. Çünkü bazı dillerde kelimeler sadece bir anlam taşımaz; bir coğrafyanın havasını, insanını, duygusunu da içinde taşır. Lazca da Karadeniz’in yağmurunu, denizini, dağlarını ve o kendine has sıcak insan ilişkilerini taşıyan özel dillerden biridir.
Lazcada Aşk Ne Demek? Duyguların Tek Bir Kelimeye Sığmayan Hali
“Lazcada aşk ne demek?” sorusu aslında sadece bir kelime arayışı değildir. Çünkü aşk dediğimiz şey zaten hiçbir dilde tek bir kelimeyle tam anlatılamayan bir duygu. Türkçede “aşk” diyoruz, İngilizcede “love” diyoruz, başka dillerde başka karşılıkları var. Ama işin içine Lazca girince mesele biraz daha farklı bir yere gidiyor.
Lazca, Doğu Karadeniz’in kadim dillerinden biri. Bu dilde sevgi, bağlılık ve yakınlık ifade eden farklı kelimeler bulunabiliyor. Günlük kullanımda aşk anlamını anlatmak için genellikle “sevgi” ve “sevmek” anlamındaki ifadeler üzerinden gidiliyor. Lazcada aşk kavramını tek bir kelimeye indirgemek yerine, sevmenin ve değer vermenin farklı biçimleriyle ifade etmek daha doğru oluyor.
Benim hoşuma giden tarafı şu: Bazı diller duyguyu bağırarak anlatmaz, hissettirir. Lazca da bana biraz öyle geliyor. Hani bazı insanlar vardır, sana “seni seviyorum” demez ama hasta olduğunda kapına çorba bırakır. Sonra da “denk geldim aldım” der. Halbuki o çorbanın içinde üç kilo sevgi vardır.
Karadeniz insanının da biraz böyle olduğu söylenir. Duygularını gösterirken bazen sert görünür ama içinde kocaman bir sıcaklık vardır.
Aşk Kelimesi Neden Bu Kadar Merak Ediliyor?
Sanırım bunun en büyük sebebi insanların sevdiği kişiye farklı ve özel bir şey söylemek istemesi. Çünkü herkes “seni seviyorum” diyebilir ama sevdiğin insana onun bilmediği bir dilde güzel bir şey söylemek ayrı bir heyecan yaratır.
Düşünsenize, biri size gelip:
“Bugün sana Lazca bir şey söyleyeceğim.”
dese hemen dikkatinizi çekmez mi?
Benim çekilir. Hatta büyük ihtimalle önce ciddi ciddi dinlerim, sonra yanlış telaffuz edip komik duruma düşerim.
Çünkü benim yabancı dil maceralarım biraz trajikomiktir. İngilizce öğrenirken “comfortable” kelimesini yıllarca farklı söyledim. Bir de kalkıp Lazca romantik cümle kurmaya çalışsam muhtemelen karşımdaki kişi aşk ilanından önce kahkahaya başlar.
Ama zaten aşkın güzel taraflarından biri de bu değil mi? Kusursuz olmaya çalışırken komik hâle gelmek.
Lazca ve Aşk: Karadeniz’in Romantik Tarafı
Karadeniz denince çoğu kişinin aklına ilk olarak yağmur, horon, yayla ve hızlı konuşan insanlar gelir. Fakat o bölgenin duygusal tarafı da en az doğası kadar güçlüdür.
Bir Karadeniz evinde sevgi bazen kelimelerle değil davranışlarla anlatılır. Büyükannenizin “Üşüdün mü?” demesi aslında “Seni önemsiyorum” anlamına gelir. Annenizin “Yanına bir şey aldın mı?” sorusu aslında “Sen benim için değerlisin” demektir.
Aşk da biraz böyledir. Sadece romantik ilişkilerde değil, insanın sevdiği her şeye karşı hissettiği bağlılıktır.
Ben İzmir’de büyürken denizin kenarında oturup hayatı düşünmeyi severim. Bazen arkadaşlarla sahilde yürürken herkes gelecekle ilgili plan yapar, ben ise martıların neden bu kadar özgüvenli olduğunu düşünürüm.
Bir arkadaşım geçen gün bana dedi ki:
“Sen her şeyi fazla düşünüyorsun.”
Haklı olabilir. Çünkü bazen bir mesajdaki noktanın bile anlamını araştıran bir insanım.
“Tamam” yazdıysa neden nokta koydu?
“Tamam.” yazdıysa neden ciddi?
“Tamam :)” yazdıysa neden gülümsedi?
Beynim bazen dedektiflik bürosu gibi çalışıyor. Ama konu aşk olunca hepimiz biraz böyle olmuyor muyuz?
Lazcada Aşk Ne Demek Sorusu Bize Ne Anlatıyor?
Tavsiye Ettiğimiz İçerik: Laz Ziya Orhanı neden astı ?
Bence bu sorunun güzelliği sadece kelimede değil, merakta saklı. Bir insan başka bir kültürün dilinde aşk kelimesini arıyorsa aslında farklı bir dünyaya küçük bir kapı açmak istiyordur.
Dil öğrenmek biraz da insan öğrenmektir. Bir kelimenin arkasında bir yaşam biçimi vardır.
Mesela bazı kelimeler çevrilemez. Çünkü o kelimenin içinde sadece anlam değil, duygu da vardır. Tıpkı çocukken duyduğumuz bazı aile sözleri gibi.
Benim anneannemin söylediği bazı cümleleri başka dile çevirmek mümkün ama aynı hissi vermek zor. Çünkü o cümlenin içinde yılların sevgisi var.
Lazca da böyle bir dil. Sadece kelimelerden oluşmuyor; dağların arasında yankılanan konuşmaların, deniz kenarında edilen sohbetlerin ve nesilden nesile aktarılan hikâyelerin dili.
Arkadaş Ortamında Lazca Aşk Muhabbeti
Bizim arkadaş grubunda ciddi bir konu beş dakika bile ciddi kalamaz. Mutlaka biri konuyu dağıtır.
Bir gün aşk üzerine konuşurken arkadaşım:
“Bence romantizm bitti.”
dedi.
Ben de:
“Sen daha dün markette kasiyer sana iyi günler dedi diye üç gün mutlu dolaşmadın mı?”
dedim.
Herkes güldü.
Çünkü aslında hepimiz küçük şeylerden etkileniyoruz. Sevgi bazen büyük hareketlerde değil, günlük hayatın içinde saklanıyor.
Birinin size kahve alması, zor gününüzde mesaj atması, sevdiğiniz şeyi hatırlaması… Bunlar aşkın günlük hayattaki küçük çevirileri gibi.
Belki de Lazcada aşk ne demek sorusunu araştırırken asıl bulduğumuz şey bir kelime değil, sevginin farklı kültürlerde nasıl yaşandığıdır.
Kendimle Dalga Geçmeden Olmaz
Beni tanıyanlar bilir, romantik konularda dışarıdan çok rahat görünürüm. Arkadaşlarım “Sen kesin sevgilinin doğum gününde komik bir şey yaparsın” der.
Doğru.
Muhtemelen romantik bir sürpriz hazırlarken yanlışlıkla komik bir duruma düşerim.
Çünkü benim planlarım genelde film sahnesi gibi başlar, mahalle komedisi gibi biter.
Bir keresinde özel bir mesaj yazmak için yarım saat düşündüm. Sonunda çok anlamlı bir cümle yazdığımı sandım. Gönderdikten sonra fark ettim ki yanlış kişiye göndermişim.
Neyse ki yanlış kişi arkadaşımdı.
Cevap olarak sadece şunu yazdı:
“Ben de seni seviyorum kardeşim ama bu biraz farklı bir konu.”
O gün romantizm kariyerim küçük bir mola verdi.
Ama işte aşk biraz da böyle. İnsan bazen kendi ciddiyetine bile gülebilmeli.
Lazca Bir Sevgi Sözü Öğrenmek Neden Güzel Bir Fikir?
Bir dili öğrenmek için illa o dili tamamen konuşmak gerekmez. Bazen tek bir kelime bile insanı o kültüre yaklaştırır.
Lazca bir sevgi ifadesi öğrenmek, sevdiğiniz kişiye farklı bir şekilde değer verdiğinizi gösterebilir. Çünkü emek verilmiş küçük şeyler genellikle en çok hatırlanan şeyler olur.
Birine kendi alıştığı kelimeler dışında güzel bir şey söylemek, “Sen benim için özelsin” demenin farklı bir yoludur.
Ayrıca dil çeşitliliği insanlığın en güzel zenginliklerinden biridir. Her dil dünyaya başka bir pencereden bakar.
Türkçe bize kendimizi anlatmanın bir yolunu verir. Lazca başka bir duygu kapısı açar. Başka diller de başka renkler ekler.
Sonuç: Aşk Her Dilde Güzel, Lazcada Daha Merak Uyandırıcı
“Lazcada aşk ne demek?” sorusu ilk bakışta basit bir kelime sorusu gibi görünse de aslında içinde kültür, tarih ve insan hikâyeleri barındırıyor.
Aşkın tek bir karşılığı yok. Çünkü aşk bazen söylenen bir kelime, bazen yapılan bir hareket, bazen de sessizce yanında durmaktır.
Benim gibi her şeyi fazla düşünen ama arkadaş ortamında sürekli gülen insanlar için aşk biraz karmaşık bir mesele olabilir. Bir yandan büyük anlamlar yükleriz, diğer yandan en basit şeylere mutlu oluruz.
Belki de en güzeli budur.
Çünkü sevgi kusursuz cümleler kurmak değil, samimi olmaktır.
Lazca bir kelime öğrenirken aslında sadece yeni bir ifade öğrenmeyiz. Başka insanların dünyasına küçük bir ziyaret yaparız.
Ve kabul edelim, dünyanın en güzel yolculuklarından biri de insanın başka birinin kalbine giden yolu anlamaya çalışmasıdır.
Bazen bir kelimeyle başlar.
Bazen bir kahveyle.
Bazen de arkadaş arasında sorulan basit bir soruyla:
“Lazcada aşk ne demek?”